Yr Orsedd, Sir Wrecsam, Cymru. Ble i fynd, beth i weld a lle i aros yng Nghymru. Trefi a phentrefi Cymru
Cartref >  
Enw: Yr Orsedd
Enw Arall: Rossett
Enw Arall:


Mae trefedigaeth Yr Orsedd yn eistedd ar hyd yr hen ffordd B5445 rhwng y dref Gymraeg Wrecsam yn y de a'r ddinas Saesneg Caer yn y gogledd. Pentref ar y ffin Cymraeg yw'r Orsedd ac mae wedi ei leoli ar lannau’r Afon Alun, yn agos i'w darddell gyda'r Afon Dyfrdwy sy'n ffurfio rhan o'r ffin rhwng y Cymry a'r Saeson.| Mae'r Orsedd wedi ei hamgylchu gan gefn gwlad hyfryd lle mae yna ddigon o droeau da ac mae'r dirwedd yn fflat am ryw 10 milltir i'r dwyrain a'r gogledd, gyda'r bryniau Cymraeg yn codi i'r de a'r gorllewin. Mae hanes Yr Orsedd yn cylchdroi o gwmpas hanes y melinau hen a hanes Plas Trefalun, cartref i'r teulu Trefor. Cafodd y felin gyntaf, y Felin Isaf, ei gofnodi yn y Llyfr Domesday yn 1086. Adeiladwyd y Felin Uchaf yn ystod yr 15fed ganrif ac yn 1661, fel cofnodwyd ar y talcen, cafodd y felin (Felin yr Orsedd) ei ehangu a'i atgyweirio, gan adleoli'r un cynharach. Roedd hyn o gwmpas yr amser cafodd y felin ei chaffael gan Syr John Trefor o Blas Trefalun. Mae Plas Trefalun yn adeilad rhestredig Gradd II a thŷ maenor, ac adeiladwyd yn 1576. Roedd y tŷ a'i thir yn berchen i'r teulu Trefor am sawl cenhedlaeth.| Bu ymweliad i'r All Saints Church ychydig o filltiroedd i lawr y ffordd yng Ngresffordd yn cael ei wobrwyo gyda chofadeiladau crand a chofebion i aelodau o deulu Trefor. Gan aros yn Yr Orsedd, fedrwch wario prynhawn pleserus gydag ymweliad i'r hen felin, tro byr o gwmpas y pentref, gan orffen gyda chwpan o de neu rywbeth mwy sylweddol yng ngerddi te'r Tŷ Cyhoeddus Alun ar lannau'r Afon Alun.

Cymru.eu.com, lle allwch ffeindio gwybodaeth ar drefi a pentrefi yng Nghymru.